بر سر گنج از گدایی مرده‌ایم

برگردان: شهیم نادری

هنگامی که در مورد اقتصاد افغانستان فکر می‌کنید، به‌جز از تولید تریاک و قاچاق مواد مخدر چه به ذهن‌تان می‌آید؟ بر اساس گفته‌های مقامات ایالات متحد امریکا، افغانستان می‌تواند یکی از مهم‌ترین مراکز استخراج معادن در دنیا باشد. نیویارک تایمز در گزارشی نگاشته بود که ایالات متحد به ارزش یک#تریلیون دالر ذخایر منرال‌های معدنی را در این کشور جنگ‌زده کشف کرده‌است؛ اما سوال این‌جاست که آیا این همه معلومات، جدید است، یا ملت‌های دیگر به شمول ایالات متحد از قبل در مورد آن اطلاع داشتند؟ هم‌چنان، این گزارش‌های چه تاثیری می‌تواند بالای آینده و اقتصاد افغانستان داشته باشد؟ در این گفت‌وگو، وبستر تارپلی، یکی از خبرنگاران تحقیقی به سوال‌های از این دست پاسخ خواهد داد.

آقای وبستر، گزارش نیویارک تایمز گفته است که رقم نشر شده در مورد ذخایر افغانستان بیشتر از هر نوع رقم نشر شده‌ی قبلی است؛ حتا در آن مقاله یادآوری شده که آمار دست داشته‌ی‌شان جدید نبوده و از چند دهه قبل وجود داشته‌‌است. از زمان قشون سرخ در سال‌های ۱۸۰۰ و جیولوژیست‌ها در سال‌های ۲۰۰۴، ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ و تحقیق‌های جدید که نشر شده‌، همه و همه بالای این موضوع بحث کرده اند. پس در بارۀ نشر این مقاله بگویید، با وصف این‌که چیز تازه‌ای ندارد، چرا نشر شد؟

وبستر: خوب، قسمی که شما گفتید، آمار تازه‌ای در این گزارش نیست. آن‌ها هیچ چیزی جدید را کشف نکرده اند. اگر کدام چیزی هم کشف شده باشد، توسط روسیه در سال‌های ۱۹۸۰ کشف شده‌است. یک گزارش از سال ۲۰۰۴ وجود دارد که همه‌ی این معلومات را در خود جا داده است. یک ماه قبل، هنگامی که کرزی به واشنگتن برای دیدار هلری کلنتون آمد، یک سری صحبت‌ها در مورد ذخایر افغانستان صورت گرفت. درست است که این همه موضوعات مهم است، اما جدید نیست. سوال این‌جاست که ما با این نتایج چه کار کنیم؟

این صرف یک داستان است که جیمز رایزن در نیویارک تایمز نوشته است تا در صدر کارمندان آن‌جا قرار گیرد.

خبرنگار: اما، او (جیمز رایزن) چرا باید این کار را بکند، این گزارش برای نیویارک تایمز چه می‌دهد،. ما این موضوعات را از مردم شنیدیم، اما باز هم سوال این‌جاست که چرا نیویارک تایمز باید چنین کاری را بکند؟ برای آن‌ها چه سودی در پی دارد؟
وبستر: نیویارک تایمز یک روزنامه‌ی سیاسی است که در مورد هرگونه پروژه می‌پردازد. اگر به این گزارش نظر بی‌اندازیم، رد پای یک مقام ارشد امریکایی را می‌بینیم. رد پای جنرال دیوید پتریاس. مردم واشنگتن می‌دانند که آقای دیوید یک کاندید فعال برای ریاست جمهوری است. او توسط جناح نیوکان جمهوری‌خواه برای انتخابات آماده می‌شود. او «مرد سال» موسسه‌ی شرکت‌های امریکایی انتخاب شده بود. این یکی از راه‌های به‌دست آوردن رای مردم است.

خبرنگار: اما آن با موضوع ما چه ربط دارد؟
وبستر: هدف او (دیوید) این است تا برای مردم بگوید که من را رییس‌جمهور انتخاب کنید تا بتوانم این سرمایه‌ی بزرگ را استخراج کنم، اگر به اوباما رای دادید، او تا یک سال دیگر از افغانستان بیرون خواهد شد.

خبرنگار: ما فعلن باراک اوباما را در قدرت داریم و نظر به این گزارش، نیروی کاری پنتاگون با کمپنی‌های مختلف گفت‌وگو دارد تا از افراد مسلکی در بخش معادن مشوره بگیرد. من فکر نمی‌کنم که این موضوع ربطی به حکومت داشته باشد. اما من می‌خواهم در این مورد صحبت کنم که آن‌ها این ذخایر را در قسمت‌های جنوبی و شرقی افغانستان دریافته‌اند و این‌جا-مناطق جنوبی و شرقی- همان مناطقی است که بیش‌ترین آمار خشونت‌ها در آن صورت میگیرد. ما نمی‌توانیم آن را فراموش کنیم. اول این‌که آن‌جا جنگ جریان دارد و باید آن را نیز در نظر بگیریم.

وبستر: هدف گزارش نشر شده، قسمی که شما گفتید، این است که در اول باید یک اجماع شکل بگیرد و بر ادامه‌ی جنگ در افغانستان برنامه بریزد. و، در ادامه به گروه‌های علاقه‌مند در ایالات متحد، شرکت‌های تجاری، وال‌استریت، شرکت‌های استخراج معادن گفته شود که ما باید در افغانستان بمانیم. و از طرف دیگر بسیار به وضاحت می‌گوید که اگر از افغانستان بیرون شویم، چین همه چیز را خواهد خورد و از تمام این سرمایه بهره‌مند خواهند شد. در سطح دیگر، شرکای اروپایی ناتو نیز قرار دارد. ما دولت جدید محافظه‌کار را در بریتانیا داریم. چندی قبل، کامرون گفته بود که ما به زودترین فرصت از این‌جا بیرون خواهیم شد. در پولند، آن‌ها تقاضای یک استراتیژی بیرون‌رفت از افغانستان را دارند. در جرمنی، بیش‌تر از ۷۰ درصد مردم از این جنگ دل‌سرد شده اند. پس این نیز یک پیش‌نهاد به شرکای ناتو است تا در افغانستان بمانند. آیا استفاده از ارتباطات نظامی را در عراق به یاد دارید؟ فرانسه و جرمنی هیچ چیزی را به دست نیاوردند ولی کشورهای که اشتراک کرده بودند از اشتراک‌شان بهره بردند. پس این‌ها برای‌شان می‌گوید که ما یک بخش از آن را برای‌تان خواهیم داد، چه شما از گروه‌های علاقه‌مند باشید و یا هم از شرکای ناتو که در فکر بیرون شدن از افغانستان استید.

خبرنگار: اما حالا مقامات گفته‌اند که این ستون جدید اقتصاد افغانستان است. اما فراموش نکنیم که شما نمی‌توانید یک شرکت استخراج معادن را در یک شب بسازید؛ چندین دهه را در بر خواهد گرفت. آن‌ها هیچ تخصصی در این بخش ندارند.

وبستر: دقیقن. این‌ها صرف وعده‌های نیوکانی است. آقای دیوید فعلن رییس حزب جنگ است. او رییس جناح نیوکان است. فراموش نکنید که در جنگ عراق، جناح نیوکان گفته بود که ما می‌توانیم تیل عراق را در دست خود داشته باشیم و تمام مصارف جنگ را بپردازیم، سرمایه‌ به دست بیاوریم و در نهایت قیمت تیل را در جهان کنترول کنیم. همه‌ی آن صرف یک داستان بود.

در مورد این موضوع که افغانستان واقعن ذخایر زیادی دارد جای شک نیست، اما این‌که ایالات متحد بتواند تمام آن را استخراج کند و سرمایه‌دار شود، به نظر من بسیار زیاده‌روی است. هدف اصلی آن‌ها از حضور نظامی‌شان این است که تا یک سال دیگر از افغانستان بیرون نشوید. آن‌جا بمانید و بجنگید و در جریان این پروسه سرمایه‌دار شوید.

خبرنگار: خوب، موضوع جالب دیگری که این گزارش به آن اشاره کرده این است که امریکا می‌تواند طالبان را تشویق کند تا به‌خاطر حفظ این همه ذخایر و سرمایه به جنگ خود ادامه بدهند؛ زیرا هیچ راهی جز ادامه‌ی جنگ برای به دست‌آوردن این همه سرمایه پیش روی امریکا نیست و از سوی دیگر امریکا به هیچ عنوان نمی‌خواهد چین از این سرمایه سود ببرد.

وبستر: به نظر من طالبان به جنگ خود ادامه خواهند داد، چون آن‌ها فعلن پله‌های نخست برنده شدن را تجربه می‌کنند. موضوع دیگر این است که حس شکست نه تنها در بین ناتو بل‌که در خود ایالات متحد نیز وجود دارد. ماه جون یک فاجعه بود. میزان تلفات بسیار بالاتر از ماه‌های دیگر در عراق است. در پهلوی آن، افراد دیگری را نیز داریم که پای خود را از این وضعیت بیرون کشیده اند. چارلی رنگو، از هالند. او گفت که اوباما همانند بوش در مورد جنگ‌ امریکا در دیگر کشورها دروغ می‌گوید. با این شرایط، امریکا دچار حس بی‌میلی شده است. پس گزینه و هدف اول این است که برای طالبان امید داده شود تا برای مدت بیش‌تری به جنگ ادامه بدهد. فکر می‌کنم که به احتمال زیاد این جنگ پیروز نخواهد داشت، اما در کل، هدف این گزارش همین است.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

بستن