رفتن به سوی صلح

آخرین دور مذاکرات صلح ایالات متحد امریکا با طالبان نشان‌دهنده این است که تمام طرف‌ها به‌گونۀ جدی خواستار آمدن صلح در افغانستان اند. گفت‌وگوهای صلح در نخستین هفتۀ ماه رمضان نشان‌دهنده آن است که تمام احزاب می‌خواهند از این گفت‌وگوها نتایج مطلوب به‌دست آورند.

من می فکر می‌کنم این مسأله خیلی امیدوارکننده است که طرف‌های درگیر خواستار پیش‌رفت در روند گفت‌وگوهای صلح استند و می‌خواهند به جنگ پایان‌ناپذیر افغانستان پایان ببخشند.

این گفت‌وگوها که در فصل خزان سال پار آغاز گردید، بیش‌تر روی این موارد متمرکز بود: طرف‌های مذاکره‌کننده روی خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان و این‌که پس از برگشت طالبان این خاک  دوباره مرکز راه‌اندازی حملات تروریستی بر ضد ایالات متحد امریکا و متحدینش استفاده نخواهد شد، به توافق رسیدند. در این مذاکرات جزئیاتی نیز استند که باید به‌گونۀ جدی مورد واکاوی قرار گیرند.

یکی دیگر از مسایل قابل ذکر این است که در صورت رسیدن به توافق، مذاکره‌کننده‌گان و طرف‌های شامل در جنگ افغانستان، روی دو مورد حرف خواهند زد. نخستین مورد توافق روی شکل/فارمت این گفت‌وگوها میان احزاب متعدد افغانستان است. با این حال احزاب می‌توانند روی یک نظام سیاسی‌ی که افغانستانی‌ها را در رابطه به مصالحه و صلح پایدار کمک کند، فکر کنند. مورد دوم و خیلی مهم این توافق، آتش‌بس و کاهش میزان خشونت‌ها در افغانستان است.

طالبان به عنوان ماشین جنگی، در اکثر جنگ‌های داخلی سه دهۀ پیش، فعالیت‌شان را به شدت خشونت‌آمیز آغاز کردند. آن‌ها به عدم دست‌رسی منابع مالی و جایگاه سیاسی‌ی که بتواند آنان را از وابسته‌گی برهاند، روبه‌رو استند. از زمان باز شدن دفتر سیاسی طالبان در سال ۲۰۱۳ میلادی در دوحه و اعلامیه‌های مثبت این گروه نسبت به شریک ساختن قدرت با دیگران نشان‌دهنده این است که این گروه آمادۀ مذاکره اند.

حاضر نشدن طالبان برای گفت‌وگو با حکومت افغانستان روند مذاکرات صلح را با چالش مواجه کرد. لغو نشست دوحه نشان‌دهنده فاصلۀ عمیق میان احزاب سیاسی و طالبان در این کشور است. چیزی که پروسۀ صلح افغانستان را مشکوک کرده است، زنگ‌خطرها و مواردی استند که از سوی واشنگتن مطرح می‌شود. رییس جمهور ترمپ به تکرار گفته است که مصمم است تا به طولانی‌ترین جنگ ایالات متحد امریکا با خروج نیروهای نظامی کشورش از افغانستان پایان دهد، اما وزارت دفاع این کشور و حزب دموکرات ایالات متحد امریکا برخلاف این تصمیم رییس جمهور ترمپ واکنش نشان داده و گفته اند که اخراج عجولانه نیروهای نظامی امریکایی از افغانستان، این کشور را به خطر مواجه می‌کند. این مسأله، همکاری همسایه‌گان دور و نزدیک افغانستان را درعرصه‌های مختلف که از سال‌های ۱۹۷۰ میلادی تا حالا داشته اند، پیچیده ساخته است. به‌طور مثال، دلیل چند رنگی سیاست امریکا، پاکستانی‌هایی را که حامی طالب اند و فکر می‌کنند که می‌توانند نقش مهمی را برای کشاندن پای طالبان به میز گفت‌وگوها بازی می‌کنند، ناامید کرده است.

آقای زلمی خلیل‌زاد به عنوان فرستادۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان نیز در این مدت تلاش کرد تا حلقۀ مذاکره‌کننده‌گان را از احزاب فعال افغانستان، همسایه‌گان این کشور و قدرت‌های جهانی شکل دهد. تجربه‌ها نشان می‌دهد که اگر هر یکی از این حلقه‌ها یا ارابه‌های گفت‌وگوهای صلح افغانستان از گردش بیفتد، دو ارابۀ دیگر را نیز از کار می‌اندازد. من فکر می‌کنم که گفت‌وگوهای بین‌الافغانی یک نیاز اساسی است و این گفت‌وگوها باید متشکل از اکثریت افغانستانی‌ها باشد. یکی دیگر از حقایق این است که گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بدون حمایت‌های بین‌المللی در انزوا موفق نخواهد بود. گزارش‌هایی نیز وجود دارد که نشان‌دهنده تجهیز طالبان در نواحی غربی پاکستان مانند ولایت «خیبر پختونخواه» است. در این صورت، اسلام‌آباد باید به حرف‌های خود جدی عمل کند و مخفی‌گاه  طالبان افغانستانی در پاکستان را سرکوب کند.  رقابت‌های منطقه‌ای نیز یکی از سایه‌های سیاه بالای آیندۀ افغانستان است. از سوی دیگر، ایالات متحد امریکا، روسیه، چین و هند تلاش دارند تا به طولانی‌ترین جنگ در این کشور پایان ببخشند. به باور نویسنده، نگرانی جدی و بحران‌زای افغانستان، رقابت تهران، واشنگتن و عربستان است.

از سفر اخیری که به افغانستان داشتم، برایم روشن شد که افغانستانی‌ها تشنۀ صلح و رفاه اند. برای رسیدن به چنین رفاه و صلحی، آتش‌بس لازم است. آتش‌بسی که بتواند زمینه را برای آوردن صلح در افغانستان فراهم کند.

نویسنده: افراسیاب ختک

منبع: شبکه خبری تی. آر. تی وُرلد.

 

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

بستن