زن؛ مصرف و زنده‌گی

 شيرين توحیدی

ما در عصر تبلیغات زنده‌گی می‌کنیم. تبلغیات دعوت به مصرف است. در هر گوشه‌ای از شهر می‌توان صورت‌های مختلفی از تبلییغات را دید. از دیوارنوشته‌ها گرفته تا بنرهای تبلیغاتی بزرگ که هر یک مردم را دعوت به خرید کالا می‌کند. جامعه‌شناسی مصرف، یک‌نوع رابطه قایل است میان مصرف و منزلت اجتماعی. به‌عبارت روشن‌تر، انسان به تناسب مصرف خود دارای منزلت و جایگاه اجتماعی است. بنابراین، امروز افراد با مصرف کالای متنوع تلاش دارند تا جایگاه و منزلت خود را بلند ببرند یا حفظ کند. در میانه، خرید و مصرف جایگاه تبلیغ تعیین‌کننده است. سهام‌داران و بازرگانان با استفاده از شیوه‌های گوناگون تبلیغ، شوق مصرف را در افراد زنده می‌کنند و آنان را ترغیب به رفتاری می‌کنند که خودشان می‌خواهند.

با این حساب، تبلبغات نه یک امر تفننی بل‌که یک امر هدف‌مند و سنجیده شده است که برای رسیدن به هدف خاصی طراحی می‌شود. گروه‌ها هدف تبلیغات متنوع اند. از کودکان گرفته تا بزرگ‌سالان. از زنان گرفته تا تا مردان. همۀ افراد و اشخاص می‌توانند برای تبلیغات هدف باشند. در این گزارش ما به تاثیر تبلیغات و میزان مصرف خانم‌ها پرداخته‌ایم. وسایل زنانه بخش بزرگی از کالاهای مصرفی فروش‌گاه‌های شهر را تشکیل می‌دهند. به گونه‌ای که بیش‌ترین فروشنده‌گان به فروش وسایل زنانه مصروف استند.

از همین‌رو، سوال اصلی این است که چرا خانم‌ها بیش‌تر به خرید و مصرف توجه دارند؟ شکیلا نسیمی۱۹ ساله، دانش‌جوی سال دوم رشتۀ خبرنگاری است. او می‌گوید: به‌صورت دقیق، ماهانه ده هزار روپیه مصرف لباس و وسایل آرایشم می‌شود. شکیلا در ادامه گفت: بدون شک این قدرت تبلیغات است که روی مردم تاثیر می‌گذارد. او حتا وسایل خانه‌اش را به کمک تبلیغات آنلاین خریداری می‌کند  و می‌خواهد عروسی‌اش باید مجلل و با یک مینوی غذایی خوب باشد.

شکیلا می‌گوید، فقط  خرید لباس و طلایش هفت صد هزار روپیه هزینه برداشته است. تبلیغات خوب از اجناس خوب تاثیرات مثبتی را به همراه دارد.

مژگان یکی از دختران عرصۀ هنر «مدل» است. او می‌گوید: بعضی از شرکت‌ها با استفاده از تبلیغات، اجناس بی‌کیفیت را به مشتری عرضه می‌کنند، اما به نظر من شصت درصد از فروشات آنلاین بهتر شده و مشتریان زیادی دارند.

مصرف ماهانه او بین شش تا هشت هزار روپیه است. او بیش‌تر به فروشگاه‌های معتبر و برند سر می‌زند و اجناس مورد نیازش را خریداری می‌کند.

مژگان  خاطر نشان کرد که اجناس قیمتی به مراتب از اجناس ارزان از کیفیت عالی برخوردار اند. مژگان  هفته‌ای سه الی  چهار روز با دوستانش در کافه‌ها دیدار می‌کند که بین سه تا چهارصد روپیه هزینه دارد. او می‌گوید، ماهانه سی هزار رویپه درآمد دارد.

آزاده رضایی خبرنگار است. او در زمینۀ درآمد و مصرف ماهیانه خود می‌گوید: «ده هزار روپیه مصرف ماهیانه‌ام می‌شود. بیش‌تر تحت تاثیر تبلیغات آنلاین قرار می‌گیرم؛ چون از شبکه‌های اجتماعی زیاد استفاده می‌کنم. چندین صحفه آنلاین و فروش‌گاه‌های مشهور را تعقیب می‌کنم، بسیار راحت و به آسانی می‌توانیم از همین طریق  اجناس مورد نیازم را خریداری کنم. او می‌افزاید: تا هنوز نتوانسته‌ام پول‌هایم را درست مدیریت کنم.»

آزاده رضایی می‌گوید:

 

به چند کافه در پای‌تخت سرزدم و در مورد رفت و آمد خانم‌ها پرسیدم. دریافتم که همانند آقایان حضورشان پررنگ است. بانوانی که در این کافه‌ها برای دیدار دوستان و یا برای رفع خسته‌گی‌شان مراجعه می‌کنند، مصرف روزانه‌شان از صد روپیه تا هزار روپیه می‌رسد. آقای نوری پژوهش‌گر اقتصادی و استاد دانشگاه به این باور است که مصرف‌کردن بر اساس رقابت شکل گرفته و حالت روانی دارد. از دیدگاه پژوهش‌گران اقتصادی، زمانی ما در محیطی قرار می‌گیریم که همه مصرف گزاف دارند و اقتصاد مناسبی هم دارند، فقرا هم در آن جا دست به مصرف زیاد می‌زنند. نوری هم‌چنان گفت: اگر بخواهیم  مصرف کم‌تری داشته باشیم، باید در تلاش تغییر فرهنگ مصرف باشیم، چون این مصارف ریشه در فرهنگ مصرفی ما دارد.

افغانستان در میان کشورهای منطقه یکی از پرمصرف‌ترین کشورهای است که سرانۀ درآمد سالانه در آن به شدت پایین است و هزینه‌های روزمرۀ زنده‌گی بسیار بالا.

تقربین تمام مواد مصرفی در کشور وارداتی است. از سوی هم، ادارۀ رسمی‌ی که بتواند کالاهای وارداتی را کیفیت سنجی کند، وجود ندارد. اگر هم  وجود داشته باشد، فساد در ادارات این چنینی به شدت گسترده است.

با این حال، مردم به دنبال تغییر و تنوع در سبک زنده‌گی‌شان استند. آن‌چه در کشور جایش خالی‌ست، ترویج فرهنگ ساده‌زیستی و دوری از تجملات و تنوع است. رسانه‌ها و نهادهای که در راستای فرهنگ‌سازی کار می‌کنند نیز در موارد این چنینی برنامه‌ای متناسب با سطح زنده‌گی شهروند افغانستانی ندارند.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن